Europa, ziemniaki: upały i susza obniżają francuskie zbiory o prawie 2 mln ton

Francuski rynek ziemniaków wchodzi w sezon z wyraźnie mniejszą podażą po pięciu falach upałów, deficycie wody i wcześniejszym ograniczeniu areału. Dla handlu w Europie oznacza to mniej ziemniaków jadalnych, większe napięcia przy kontraktach i mocniejsze wsparcie dla cen w sezonie 2025/26.

Najważniejsza zmiana dotyczy skali podaży: według prognoz UNPT przywołanych 27 sierpnia przez Warzywa.pl francuskie zbiory ziemniaków jadalnych mogą spaść o około 23 proc. wobec 2025 roku, czyli o prawie 2 mln ton. Średni plon szacowany jest na około 37,4 t/ha, wobec 43,5 t/ha w 2025 roku i 43,1 t/ha jako średniej z ostatnich pięciu lat. Jeśli prognoza się potwierdzi, będzie to najniższy plon we Francji od ponad 30 lat.

Ten sam obraz rynku pokazują dane opublikowane 25 sierpnia przez Revista Mercados: pięć kolejnych epizodów upałów i brak wody ograniczyły potencjał plonowania, a skutki pogody nałożyły się na wcześniejsze zmniejszenie powierzchni upraw. We Francji areał ziemniaków obniżył się o około 10 proc., a w całej strefie NEPG, obejmującej północno-zachodnią Europę, o około 11 proc..

FruitToday podał 25 sierpnia, że nasadzenia ziemniaków jadalnych we Francji mają wynieść 173 415 ha wobec 192 099 ha rok wcześniej, co oznacza spadek o 9,7 proc.. To przesuwa rynek z sytuacji nadpodaży po 2025 roku w stronę ryzyka wyraźnie krótszej kampanii, w której mniej hektarów daje jednocześnie niższy plon z hektara.

Problem nie ogranicza się do wolumenu. Według UNPT, cytowanej przez Warzywa.pl 27 sierpnia, zbiory mogą być bardziej nierówne jakościowo, z większym udziałem mniejszych kalibrów, zróżnicowaną zawartością suchej masy i miejscowymi zaburzeniami fizjologicznymi. Dla kupców, pakowni i przetwórstwa oznacza to trudniejsze sortowanie, większą selekcję surowca oraz presję na dostosowanie kryteriów odbioru do realnych parametrów tegorocznych partii.

Mniejsza produkcja przekłada się także na spory wokół realizacji umów. Według UNPT finansowy ubytek po stronie gospodarstw wynosi co najmniej 400 mln euro, a organizacja nie zgadza się na to, by producenci musieli kupować brakujący towar na rynku spot w celu wypełnienia kontraktów podpisanych jeszcze przed wystąpieniem skutków ekstremalnej pogody. Z punktu widzenia handlu rośnie więc niepewność co do dostaw z zakontraktowanych wcześniej partii. Kupujący muszą liczyć się z silniejszą rywalizacją o ziemniaki spełniające parametry odbiorców, co jednocześnie tworzy warunki do utrzymywania podwyższonych cen ziemniaków jadalnych.

Szerszy kontekst pokazuje zmienność europejskiego rynku po sezonie nadpodaży. EastFruit podał 31 sierpnia, że w marokańskim sezonie handlowym 2025/26 import świeżych ziemniaków jadalnych przekroczył 12 000 ton, a dostawy z Europy zdominowały Holandia, Francja i Belgia; wtedy europejski rynek dysponował nadwyżkami starego zbioru, a francuskie ceny producenta w kwietniu były o ponad 20 proc. niższe niż rok wcześniej. Obecna prognoza francuskiej produkcji pokazuje odwrócenie sytuacji: po roku wysokiej podaży handel wchodzi w kampanię z mniejszym areałem, słabszym plonowaniem i ograniczoną dostępnością surowca.

Znaczenie dla polskiego rynku

Polskie notowania z końca sierpnia pokazują duże zróżnicowanie cen w zależności od rynku lokalnego. Według notowań Fresh-Market na targowisku miejskim w Skrwilno, 31 sierpnia ziemniaki kosztowały 2 zł/kg, na rynku Warszawa (Bronisze), 31 sierpnia notowano 0,66–1,1 zł/kg, a na targowisku miejskim w Chełmży, 28 sierpnia cena wynosiła 2 zł/kg.

Dla polskich uczestników handlu europejski sygnał podażowy ma znaczenie przy zakupach, kontraktach i ocenie konkurencji z importu, zwłaszcza że Francja i kraje NEPG są dużym zapleczem ziemniaka jadalnego oraz surowca dla przetwórstwa. Krótsza francuska kampania może zwiększać zainteresowanie partiami o stabilnym kalibrze i jakości, a jednocześnie ograniczać dostępność towaru z kierunków zachodnioeuropejskich w segmentach, które konkurują o ten sam surowiec.

opracowanie własne Fresh-Market.pl na podstawie źródeł branżowych, redaktor Artur Spiker · Zdjęcie ilustracyjne wygenerowane przez AI