Hiszpania: presja fitosanitarna i koszty w uprawie cytrusów, Portugalia i RPA zwiększają konkurencję eksportową

W Hiszpanii rosną koszty i zagrożenia fitosanitarne w produkcji cytrusów, a Portugalia i Republika Południowej Afryki umacniają swoją pozycję na europejskich rynkach eksportowych. Zmiany te wpływają na dostępność i konkurencję cytrusów importowanych do Polski.

W hiszpańskiej prowincji Castellón, będącej głównym regionem produkcji klementynek, w sezonie 2026 odnotowano rekordowe nasilenie populacji przędziorka czerwonego (Tetranychus urticae). Zjawisko to prowadzi do spadku wartości handlowej owoców i może ograniczyć ilość cytrusów przeznaczonych na eksport, przy jednoczesnym wzroście kosztów zabiegów ochronnych powyżej 2 700 euro/ha (ok. 11 600 zł/ha). Problem pogłębia się przez malejącą skuteczność środków ochrony roślin oraz ograniczenia regulacyjne dotyczące substancji aktywnych.

Portugalia notuje rekordowe wyniki eksportowe w sektorze owoców i warzyw. W 2025 roku łączna wartość eksportu owoców, warzyw i kwiatów osiągnęła 2,6 mld euro (ok. 11,2 mld zł), z czego 83,6% trafiło na rynki Unii Europejskiej. Wśród głównych produktów eksportowych znajdują się cytrusy, a najważniejszymi odbiorcami są Hiszpania, Francja, Holandia, Niemcy i Wielka Brytania. Portugalscy eksporterzy zwiększają udział w rynku dzięki specjalizacji i inwestycjom w jakość oraz promocję na rynkach zagranicznych.

Republika Południowej Afryki zapowiada istotne zmiany w logistyce eksportu cytrusów. Od kwietnia 2027 roku jedenastu prywatnych operatorów kolejowych ma rozpocząć działalność, co ma poprawić efektywność transportu z plantacji do portów i obniżyć koszty logistyczne. W 2024 roku nieefektywność transportu kosztowała południowoafrykański sektor cytrusowy 5,27 mld randów (ok. 1,2 mld zł). Zmiany te mają zwiększyć konkurencyjność południowoafrykańskich cytrusów na rynku europejskim.

Brazylijskie cytrusy i soki cytrusowe pozostają zwolnione z nowych ceł amerykańskich, co utrzymuje ich atrakcyjność na rynkach eksportowych. W segmencie cytrusów głównym kierunkiem eksportu dla Brazylii pozostaje Europa, podczas gdy Stany Zjednoczone nie mają istotnego znaczenia dla świeżych cytrusów z tego kraju.

Zmiany w podaży i konkurencji cytrusów z Hiszpanii, Portugalii i RPA mogą wpływać na warunki importu, dostępność i ceny cytrusów na rynku polskim w sezonie letnim 2026.

opracowanie i przygotowanie fresh-market.pl, redaktor Artur Spiker