Wzrost kontroli fitosanitarnych i liczby wykrytych chorób w cytrusach z RPA na rynku UE
W czerwcu 2026 liczba wykryć chorób i szkodników w cytrusach importowanych do Unii Europejskiej wzrosła o 66% rok do roku, przy czym najwięcej przypadków dotyczyło przesyłek z Republiki Południowej Afryki. Wzmożone kontrole i ograniczenia mogą mieć wpływ na dostępność oraz ceny cytrusów importowanych na rynek polski.
W czerwcu 2026 roku system kontroli fitosanitarnych Unii Europejskiej odnotował 15 przypadków wykrycia chorób i szkodników w przesyłkach cytrusów z krajów trzecich, co stanowi wzrost o 66% w porównaniu do czerwca 2025. Najwięcej, bo osiem przypadków, dotyczyło cytrusów z Republiki Południowej Afryki, z czego siedem to wykrycia czarnej plamistości cytrusów (Phyllosticta citricarpa) w partiach cytryn, a jeden dotyczył fałszywej zwójki (Thaumatotibia leucotreta) w grejpfrutach. W czerwcu odnotowano także dwa przypadki czarnej plamistości w grejpfrutach z Eswatini oraz jeden w cytrusach z Argentyny.
Wzrost liczby wykrytych chorób spowodował, że branżowe organizacje europejskie domagają się rozszerzenia obowiązku stosowania chłodniczego traktowania fitosanitarnego przez RPA nie tylko dla pomarańczy, ale także dla innych cytrusów, w tym cytryn, mandarynek i grejpfrutów. Dodatkowo postulowane są wzmożone kontrole w portach UE oraz inspekcje w kraju pochodzenia towaru. Zwiększona liczba wykryć dotyczy pierwszych partii eksportowych z RPA, podczas gdy główny wolumen dostaw dopiero ma nadejść w kolejnych tygodniach.
Podaż cytrusów z Australii jest w szczycie sezonu zimowego. W Południowej Australii dostępne są mandarynki (Imperial, Daisy, Dekopon), grejpfruty Marsh, cytryny oraz pomarańcze Navel i Cara Cara. Australijscy producenci raportują bardzo dobrą jakość owoców, wysoką zawartość soku oraz silny popyt konsumencki na odmiany bezpestkowe i łatwe do obierania. Eksport australijskich cytrusów na rynki zagraniczne, w tym do USA, dynamicznie rośnie, co może wpływać na konkurencyjność na rynku europejskim.
Stany Zjednoczone prognozują na sezon 2025/26 wzrost produkcji pomarańczy o 11% (do 63,5 mln skrzynek), mandarynek i tangerinek o 2%, grejpfrutów o 2%, a produkcja cytryn pozostanie stabilna z niewielkim spadkiem o 2%. W stanie Floryda, po serii trudnych sezonów, produkcja cytrusów rośnie w każdej kategorii, m.in. cytryny o 34% (do 900 tys. skrzynek). Jednak cytrusy z USA nie są kluczowym kierunkiem dostaw do Europy.
Zwiększone wykrycia chorób i zaostrzenie kontroli fitosanitarnych wobec cytrusów z RPA oraz krajów Mercosur mogą wpłynąć na ograniczenie podaży tych owoców na rynku UE, co przełoży się na dostępność i ceny cytrusów importowanych do Polski w nadchodzących tygodniach.
opracowanie i przygotowanie fresh-market.pl, redaktor Artur Spiker