Złącza higieniczne i węże spożywcze – jak budować bezpieczne instalacje w przemyśle spożywczym?
W przemyśle spożywczym każdy element instalacji mający kontakt z produktem musi być dobrany znacznie staranniej niż w typowych zastosowaniach przemysłowych. Dotyczy to zarówno przewodów elastycznych, jak i systemów ich łączenia. Mleko, soki, napoje, płynne produkty spożywcze czy surowce wykorzystywane w przetwórstwie wymagają rozwiązań, które można skutecznie myć, kontrolować i dopasować do konkretnego procesu technologicznego.
Dlatego w zakładach przetwórczych stosuje się specjalistyczne węże spożywcze oraz złącza higieniczne. Ich zadaniem jest nie tylko zapewnienie szczelności instalacji, ale również ograniczenie miejsc, w których mogłyby pozostawać resztki transportowanego produktu.
Węże spożywcze – nie każdy przewód nadaje się do kontaktu z żywnością
Wąż wykorzystywany w instalacji spożywczej powinien być dobrany przede wszystkim do rodzaju transportowanego medium. Inne wymagania może mieć przewód do wody pitnej, inne do mleka, soków, napojów alkoholowych, olejów czy produktów o większej zawartości tłuszczu.
Znaczenie mają również temperatura produktu, ciśnienie robocze oraz sposób czyszczenia instalacji. W wielu zakładach przewody są regularnie poddawane myciu z wykorzystaniem środków chemicznych, dlatego materiał węża musi być odporny nie tylko na sam produkt spożywczy, ale również na stosowane procedury czyszczenia.
Przykłady przewodów przeznaczonych do takich zastosowań można znaleźć w kategorii:
https://www.intertech24.pl/kategoria/weze-do-zywnosci-spozywcze
Dobierając wąż, warto zwrócić uwagę także na jego wewnętrzną powierzchnię. Im gładsza, tym łatwiej ograniczyć odkładanie się resztek produktu oraz przeprowadzić skuteczne czyszczenie przewodu.
Złącza higieniczne – ważny element całej instalacji
Sam właściwy wąż to dopiero połowa układu. Równie istotny jest sposób jego połączenia z pompą, zbiornikiem, rurociągiem lub kolejnym odcinkiem instalacji.
W instalacjach spożywczych stosuje się złącza projektowane z myślą o higienie i możliwości regularnego demontażu. Ich konstrukcja powinna ograniczać szczeliny oraz trudno dostępne miejsca, w których mogłyby pozostawać resztki produktu.
W ofercie dostępne są m.in. złącza:
Tri Clamp – jeden z najpopularniejszych systemów higienicznych. Połączenie składa się z dwóch odpowiednio ukształtowanych części, uszczelki i obejmy zaciskowej. System jest prosty w montażu i demontażu, dlatego dobrze sprawdza się w instalacjach wymagających częstego czyszczenia. INTERTECH oferuje m.in. złącza Tri Clamp zgodne z DIN 32676, wykonane ze stali AISI 316.
DIN 11851 – klasyczny system złączy mleczarskich, szeroko stosowany w branży spożywczej. Wykorzystuje charakterystyczne połączenie gwintowane i od lat znajduje zastosowanie m.in. w mleczarniach, browarach oraz innych instalacjach transportujących płynne produkty spożywcze.
SMS – kolejny system złączy higienicznych wykorzystywany w instalacjach spożywczych. Podobnie jak pozostałe rozwiązania, pozwala budować rozbieralne i łatwe do utrzymania w czystości połączenia. INTERTECH posiada również złącza zgodne ze standardem SMS 1145.
Pełną kategorię tego typu elementów można znaleźć tutaj:
https://www.intertech24.pl/kategoria/zlacza-mleczarskie-zlacza-higieniczne
Tri Clamp, DIN czy SMS – który system wybrać?
Nie ma jednego rozwiązania odpowiedniego do każdej instalacji. W praktyce bardzo często wybór systemu jest już narzucony przez istniejący park maszynowy lub standard stosowany w danym zakładzie.
Jeżeli instalacja wykorzystuje już połączenia DIN 11851, rozbudowę najczęściej wykonuje się w tym samym standardzie. Podobnie wygląda sytuacja w przypadku systemów SMS lub Tri Clamp.
Przy modernizacji linii produkcyjnej trzeba więc zwrócić uwagę nie tylko na nominalną średnicę złącza, ale również na konkretny system, wymiary elementów oraz rodzaj zastosowanej uszczelki.
Szczególnie ważne jest to w przypadku złączy Tri Clamp. Poszczególne warianty mogą mieć różne średnice przewodów i kołnierzy, dlatego przed zakupem należy prawidłowo zidentyfikować parametry istniejącej instalacji. Producent sam zwraca na to uwagę w opisach produktów.
Materiał złącza i uszczelka też mają znaczenie
W instalacjach spożywczych często stosowana jest stal nierdzewna, w tym AISI 316 i 316L. Jest odporna na korozję i dobrze sprawdza się w środowisku wymagającym częstego mycia oraz kontaktu z różnymi mediami.
Nie mniej ważna jest uszczelka. Jej materiał powinien być dostosowany zarówno do transportowanego produktu, jak i temperatury oraz środków chemicznych stosowanych podczas mycia instalacji.
Przykładowo w systemach Tri Clamp można stosować uszczelki EPDM przeznaczone do kontaktu z żywnością i zgodne z odpowiednimi wymaganiami dla takich zastosowań.
Instalację trzeba traktować jako całość
Błędem jest dobieranie osobno węża, osobno złącza i osobno uszczelki bez sprawdzenia, czy wszystkie te elementy będą prawidłowo współpracować.
Przed zakupem warto znać przynajmniej:
- rodzaj transportowanego produktu,
- temperaturę pracy,
- ciśnienie robocze,
- średnicę przewodu,
- sposób czyszczenia instalacji,
- rodzaj stosowanych środków myjących,
- wymagany system złączy,
- materiał uszczelek.
Ma to szczególne znaczenie w zakładach produkujących lub przetwarzających żywność, gdzie awaria przewodu lub nieszczelność połączenia może oznaczać nie tylko przestój produkcji, ale również konieczność ponownego czyszczenia instalacji czy wycofania części surowca z procesu.
Właściwy dobór ułatwia utrzymanie higieny
Dobrze zaprojektowana instalacja powinna umożliwiać szybki demontaż elementów wymagających kontroli oraz łatwe czyszczenie powierzchni mających kontakt z produktem.
Właśnie dlatego w przemyśle spożywczym tak dużą popularność zdobyły systemy higieniczne, takie jak Tri Clamp, DIN oraz SMS. W połączeniu z odpowiednio dobranymi wężami spożywczymi pozwalają zbudować instalację dostosowaną do wysokich wymagań stawianych zakładom przetwórczym.
INTERTECH
Importer węży, złączy i armatury dla przemysłu. Oferta firmy obejmuje m.in. węże przeznaczone do kontaktu z żywnością oraz złącza higieniczne Tri Clamp, DIN i SMS.
INTERTECH
ul. Długa 44
58-521 Jeżów Sudecki
tel. +48 75 615 20 30



