Teraz oglądasz:
PL | EN | RU

Korzystaj z serwisu bez ograniczeń - porównuj szczegółowe ceny, czytaj pełne artykuły!

Wykup abonament

Rynek cebuli w Europie i Azji Centralnej

Rynek cebuli w Europie Wschodniej przeżywa poważne zawirowania - w ciągu ostatnich kilku dni EastFruit opublikował kilka ważnych materiałów na temat cebuli i problemów plantatorów tego warzywa. Jednocześnie Uzbekistan i inne kraje Azji Środkowej rozpoczęły już zbiory wczesnej cebuli.

W świetle dużego zainteresowania tematem każdy chce zrozumieć, jak wygląda ogólna sytuacja na regionalnym rynku cebuli i czego się spodziewać nie tylko w najbliższych tygodniach, ale także w nowym sezonie? Czy produkcja spadnie, ceny wrócą, jak zmienią się nisze eksportowe i kto i jak będzie mógł zarabiać na cebuli.

Postaramy się odpowiedzieć na te pytania poniżej. Materiał okazał się bardzo obszerny, ale warto przeczytać go do końca, aby uzyskać pełny obraz „cebulowych perspektyw”. Zacznijmy od analizy według zasady „z zachodu na wschód”.

Najbardziej wysuniętym na zachód rynkiem objętym monitoringiem cen hurtowych EastFruit jest Polska. Aby lepiej zrozumieć obecną sytuację w Polsce, rozważmy sytuację w całej UE w sezonie 2020/2021.

Rynek cebuli Unii Europejskiej i Polsce

Według agencji AMI w 2020 roku całkowita produkcja cebuli w UE spadła o 4 procent w porównaniu z rokiem poprzednim do 6,2 mln ton, ale było to spowodowane wyłącznie gwałtownym spadkiem produkcji w Hiszpanii. Kraj ten jest największym producentem cebuli w UE i drugim co do wielkości eksporterem tych produktów wśród krajów UE po Holandii.

W 2020 roku produkcja cebuli w Hiszpanii spadła o 30 procent w porównaniu z rokiem poprzednim i była o 20 procent niższa od średniej z poprzednich 3 lat. W innych krajach wielkość produkcji utrzymywała się na średnim poziomie z ostatnich kilku lat lub wzrosła w porównaniu z 2019 roku.

Tym samym gracze na rynku unijnym mieli do czynienia z dość znaczną podażą cebuli, a popyt na to warzywo nie wzrósł, a nawet spadł w niektórych segmentach. Po pierwsze, ze względu na nowe fale zachorowań na COVID-19, popyt na cebulę ze strony przedsiębiorstw HoReCa i przetwórców nie powrócił do poziomu sprzed pandemii. Po drugie, konsumenci zdali sobie już sprawę, że spożywanie cebuli nie pomaga w zapobieganiu infekcji koronawirusem, dlatego też wzrost popytu na te produkty odnotowany wiosną 2020 roku nie powtórzył się. Po trzecie, zmniejszył się również popyt na cebulę na tradycyjnych rynkach eksportowych dla dostawców z UE, a eksport tych produktów do krajów spoza UE utrzymuje się na poziomie z ubiegłego roku.

W konsekwencji od czasu znacznego spadku popytu krajowego w UE poziom cen zależał m.in. od możliwości eksportu, a także od jakości. Przykładowo Polska w pierwszej połowie sezonu 2020/2021 wyeksportowała taką samą ilość cebuli jak w poprzednim sezonie (69 tys. ton), choć produkcja w Polsce wzrosła o 8 procent w porównaniu z rokiem poprzednim. W efekcie, choć sytuacja w Polsce od samego początku jesieni rozwijała się dokładnie według scenariusza z ubiegłego roku, ceny spadały, a skok cen w drugiej połowie kwietnia, podobnie jak rok temu, nie nastąpił.

Jednocześnie w Holandii w pierwszej połowie sezonu eksport cebuli był najwyższy od pięciu lat (1 mln ton). Ponadto holenderskim eksporterom udało się przejąć te rynki, na których wcześniej obecni byli hiszpańscy dostawcy. W związku z tym ceny jesienią i zimą były wyższe niż przed rokiem.

Na przykład w listopadzie 2021 roku średnia cena żółtej cebuli z pakowalni w Holandii wynosiła 0,31 USD/kg. Ale po styczniu eksport gwałtownie zmalał, a ceny spadły do ​​ poziomów sprzed roku. Obecnie cena sortowanej żółtej cebuli w Holandii wynosi 0,23 USD/kg. W rzeczywistości cena cebuli w Holandii jest teraz jeszcze niższa niż w Polsce, ponieważ uwzględnia również koszty sortowania tych produktów. Podobne tendencje obserwuje się w Niemczech, a znaczący wzrost cen cebuli w UE wiosną 2021 roku odnotowano jedynie w Hiszpanii, gdzie, jak wspomniano powyżej, produkcja znacznie spadła.

Ukraiński rynek cebuli

Idąc dalej na wschód, przenosimy się na Ukrainę, gdzie w bieżącym sezonie zbiegło się kilka negatywnych czynników na rynku cebuli. Po pierwsze, wiosną 2020 roku znacznie wzrosła produkcja cebuli ozimej, a sezon sprzedaży tej cebuli wydłużył się, przesuwając terminy sprzedaży cebuli z późniejszych odmian. Po drugie, jesienią zebrano jeden z najwyższych plonów cebuli przechowywanej w kraju. Po trzecie, brak systematycznego podejścia do eksportu cebuli w kraju doprowadził do niewystarczającego eksportu, choć ma on wszelkie szanse na osiągnięcie rekordowych wyników w tym sezonie, a w kwietniu dostawcy cebuli z Ukrainy stłumili nawet wzrost cen na nią w sąsiedniej Białorusi.

W rezultacie najniższa cena cebuli w regionie nadal utrzymuje się na Ukrainie. Główne ilości produktów o akceptowalnej jakości oferowane są na poziomie 0,11-0,13 USD/kg, a maksymalny limit, jaki producent może uzyskać za cebulę o jakości eksportowej, wynosi 0,16 USD/kg. Niemniej jednak na rynku jest niewielu takich producentów, ponieważ według samych rolników jakość zapasów jest obecnie dość niska. Co więcej, po rynku już krążą plotki, że areał cebuli w 2021 roku może dość gwałtownie spaść. Cebulę ukraińską o jakości poniżej średniej można kupić nawet za 0,07-0,09 USD/kg, ale popyt w tym przypadku jest bardzo niski.

Rosyjski rynek cebuli

Producenci cebuli w Rosji również są niezadowoleni z sytuacji wiosną 2021 roku. I tutaj uczestnicy rynku mówią również o poważnej możliwości zmniejszenia powierzchni pod tą uprawą w nowym sezonie. Sieci supermarketów i duże hurtownie wolą kupować albo zeszłoroczną importowaną cebulę z krajów Azji Środkowej, albo wcale nie spieszyć się z zakupami w oczekiwaniu na dostawy wczesnej cebuli z tego samego regionu. Oprócz tego na rynku rosyjskim jest też cebula ze zbioru 2021 roku, importowana z Egiptu, mimo jej wyższej ceny.

W tej chwili kupujący są gotowi zapłacić do 0,16 USD/kg za wysokiej jakości cebulę lokalnej produkcji. Rosyjskie produkty drugiego gatunku są oferowane od 0,09 USD/kg, a przetwórcy kupują cebulę po grodzi od 0,05 USD/kg.

Tymczasem w kraju w znacznych ilościach dostępne są dostawy zeszłorocznej cebuli z Kazachstanu, Uzbekistanu i innych krajów Azji Środkowej, a cena takiej cebuli sięga maksymalnie 0,23 USD/kg. W ofercie jest też cebula z nowego zbioru pochodzącego z Egiptu, ale ze względu na stosunkowo wysokie ceny wciąż jest jej niewiele, w większości trafia ona do sieci supermarketów. W południowych regionach kraju cebula egipska jest oferowana od 0,45 USD/kg, a w Moskwie produkty te są sprzedawane po 0,52-0,57 USD/kg.

Jest również oczywiste, że rosyjscy detaliści wykazują obecnie duże zainteresowanie zakupem wczesnej cebuli uprawnej z krajów Azji Środkowej, gdzie zbiory już się rozpoczęły. Jednak omówimy to poniżej.

Rynek cebuli w Mołdawii

Niezadowolenie z sytuacji na rynku cebuli nie ogranicza się obecnie do Ukrainy i Rosji, ale jest również odczuwalne na innych rynkach. Na przykład w Mołdawii indywidualni rolnicy są nawet gotowi do bezpłatnej dystrybucji cebuli, aby nie wydawać dodatkowych pieniędzy na jej utylizację. Większość producentów w tym kraju jest również przekonana, że ​​powierzchnia uprawy cebuli zmniejszy się w nowym sezonie, a według lokalnych dostawców nasion w tym roku całkowity obszar uprawy cebuli w kraju może spaść nawet o 40 procent.

W tej chwili ceny cebuli w Mołdawii wahają się w przedziale 0,15-0,17 USD/kg i są już średnio 2,6 razy niższe w porównaniu z tym samym okresem ubiegłego roku! Główne przyczyny braku wzrostu cen tkwią w aktywnym imporcie tych produktów, który rozpoczyna się zaraz po próbach podniesienia cen przez miejscowych rolników, a także przy braku eksportu.

Na rynku rumuńskim, który wcześniej kupował spore ilości cebuli z Mołdawii, mołdawscy eksporterzy przegrywają konkurencję z dostawcami z Holandii i Polski, a na rynku lokalnym mołdawscy producenci nie są w stanie podnosić cen przez eksporterów z Ukrainy.

Rynek cebuli na Białorusi

Kolejnym krajem, w którym Ukraina stłumiła tej wiosny wzrost cen cebuli, jest Białoruś. Choć w marcu średnia cena cebuli na Białorusi wzrosła z 0,27 USD/kg do 0,37 USD/kg, aktywny import tych produktów z Ukrainy natychmiast ustabilizował sytuację cenową, a nawet nieznacznie zbił ceny do 0,35 USD/kg.

Rynek cebuli w Gruzji

Kolejnym krajem, w którym ceny cebuli są obecnie znacznie niższe niż w ubiegłym roku, jest Gruzja. Jednocześnie drugi sezon z rzędu import cebuli do Gruzji utrzymuje się na najwyższym poziomie od pięciu ostatnich sezonów. Gruzińscy importerzy w okresie lipiec 2020 - luty 2021 sprowadzili prawie taką samą ilość cebuli jak w poprzednim sezonie (21 tys. ton).

W rzeczywistości w tej chwili ceny na rynku cebuli w Gruzji ponownie opierają się na imporcie, a ceny są niższe niż w kwietniu ubiegłego roku ze względu na ich spadek na rynkach krajów sąsiednich i ogólnie słaby popyt ze względu na konsekwencje pandemii. Ponadto we wrześniu 2020 roku uprawy cebuli w Gruzji poważnie ucierpiały na skutek intensywnych opadów deszczu i gradu, dlatego cebula, która trafiła do przechowywania od początku była niezadowalającej jakości.

Rynek cebulowy Uzbekistanu i Tadżykistanu

Tymczasem w Uzbekistanie i Tadżykistanie ceny za zeszłoroczną cebulę są również niższe niż rok wcześniej, chociaż importerzy z Rosji nadal kupują znaczne ilości cebuli wyprodukowanej w 2020 roku.

W Uzbekistanie spadek cen wynika z dewaluacji lokalnej waluty, a ceny w sumach uzbeckich utrzymały się w ciągu ostatnich kilku tygodni na podobnym poziomie jak w ubiegłym roku.

W Tadżykistanie w 2020 roku produkcja cebuli wzrosła, a kraj wszedł w drugą połowę sezonu z dość wysokimi zapasami tego produktu, co nadal wywiera presję na ceny. Ponadto gracze rynkowi przygotowują się do aktywnego rozpoczęcia sezonu produkcyjnego wczesnej cebuli i zwiększają sprzedaż zeszłorocznych zapasów. Tak więc w połowie tego tygodnia minimalna cena cebuli ze zbiorów 2020 roku w Tadżykistanie spadła do 0,05 USD/kg.

Rynek wczesnej cebuli w Azji Środkowej

Już na początku kwietnia br. w krajach Azji Środkowej pojawiły się pierwsze partie nowej cebuli. Na razie cebula nie jest w pełni „ubrana”, ale już dziś uzbeccy i tadżyccy eksporterzy zgłaszają gotowość do wysyłania hurtowych partii 15-20 ton wczesnej cebuli i gwarantują jej wysoką jakość. Wielkość cebulek, sądząc po informacjach pochodzących z regionów produkcji, spełnia wymagane minimalne standardy. Niemniej jednak kupujący na razie nie spieszą się z importem, obawiając się, że cebula nie jest wystarczająco sucha i „ubrana”, aby bez problemu wytrzymała długotrwały transport. Drugim czynnikiem ograniczającym popyt jest relatywnie wyższa cena, bo zeszłoroczną cebulę o akceptowalnej jakości w tych krajach można kupić 2-3 razy taniej.

Obecnie na rynkach hurtowych stolicy Uzbekistanu cebula ozima jest sprzedawana średnio po 0,29 USD/kg, a cena od producenta z najbardziej wysuniętego na południe regionu kraju zaczyna się od 0,21-0,22 USD/kg. Jak dotąd większość cebuli ozimej nie nadaje się na eksport, a intensyfikacja dostaw na rynki zagraniczne spodziewana jest w trzeciej dekadzie kwietnia - początku maja z południowych rejonów Uzbekistanu, a ze strefy centralnej 2-3 tygodnie. później.

W Tadżykistanie cebula ozima pojawiła się nieco wcześniej - na początku kwietnia. Najpierw była oferowana na targowiskach i supermarketach po cenie detalicznej około 1,00 USD/kg. Od połowy kwietnia rolnicy oferują ją po 0,30 USD/kg, podczas gdy na rynkach hurtowych cena ustaliła się na poziomie 0,40-0,45 USD/kg. Obecnie popyt na cebulę wczesną jest dość wysoki, ale podaż na rynku jest nadal niewystarczająca. Masowy transport cebuli wczesnej z południowych rejonów Tadżykistanu rozpocznie się na początku maja, a z pozostałych regionów - 2-3 tygodnie później.

Należy zaznaczyć, że hurtownie z Rosji, będącej głównym rynkiem zbytu dla dostawców cebuli z Azji Centralnej, są już gotowe przyjąć zamówienia na dostawę cebuli z nowego zbioru po 0,44-0,52 USD/kg w nadziei na szybkie spadek cen w najbliższych tygodniach. Uczestnicy rynku w Tadżykistanie również informują o aktywnym popycie na przyszłe uprawy ze strony importerów z Afganistanu, którzy obecnie kontraktują cebulę z dostawą w ciągu 10-15 dni po średniej cenie 0,14 USD/kg.

Przypomnijmy, że w ubiegłym roku cena cebuli wczesnej zaczęła spadać natychmiast po pojawieniu się pierwszych dużych partii produktów na rynku środkowoazjatyckim. Do końca maja 2020 roku ceny zarówno w Uzbekistanie, jak i Tadżykistanie spadły trzykrotnie w porównaniu z początkiem kwietnia. Uczestnicy rynku przypisywali spadek cen wiosną i latem ubiegłego roku ograniczeniom kwarantanny, które utrudniały normalny eksport wczesnej cebuli do Rosji, chociaż Tadżykistan miał pewną alternatywę w dostawach eksportowych do Afganistanu i Pakistanu. Wielu rolników eksportujących poniosło znaczne straty i zostało zmuszonych do sprzedaży swoich produktów na rynku krajowym, co znacznie zwiększyło wielkość lokalnych dostaw. Część zbiorów została bezpłatnie przekazana ludności.

Ale w tym roku sytuacja może się nieco zmienić. W Uzbekistanie, według ankietowanych rolników z regionu Taszkent, po zeszłorocznym załamaniu cen, producenci cebuli ozimej zmniejszyli swój areał, o około 50 procent. Ponadto wystąpienie wczesnych mrozów w okresie listopad-grudzień ubiegłego roku miało negatywny wpływ na zbiory cebuli ozimej, co doprowadziło do zmniejszenia zbiorów w 2021 roku. W najbardziej wysuniętym na południe rejonie kraju (Surchandarja) rolnicy nie stwierdzili zmniejszenia powierzchni zasiewów, ale odnotowali również negatywny wpływ wczesnej zimy na plon cebuli ozimej, co doprowadziło do spadku wielkości zbiorów i wzrost liczby cebuli małego kalibru.

Z kolei w Tadżykistanie jesienią ubiegłego roku producenci cebuli ozimej zwiększyli swój areał w związku z aktywnymi dostawami tych produktów do Afganistanu i Pakistanu. Wiosenne przymrozki w 2021 roku z pewnością wpłynęły na zbiory, ale jest jeszcze za wcześnie, aby oszacować wpływ czynnika pogodowego.

Wyniki i perspektywy rynku cebuli w 2021 roku:

  • Wiele krajów regionu monitorowanego przez EastFruit może wejść w nowy sezon nie tylko z wysokimi przejściowymi zapasami zbiorów 2020 roku (jak np. na Ukrainie), ale także w warunkach stale pogarszającej się jakości takich zapasów (jak np. w Rosji).
  • Jednak początek sezonu produkcyjnego wczesnej cebuli w Europie Wschodniej zostanie opóźniony o co najmniej dwa tygodnie, co może pomóc rolnikom posiadającym zeszłoroczne zapasy w sprzedaży tych produktów.
  • Z drugiej strony, niszę tę mogą również zająć dostawcy wczesnej cebuli z krajów Azji Centralnej, tym bardziej, że w najbliższym czasie dostępne będą tam duże partie cebuli eksportowej jakości. Trzeba jednak zrozumieć, że taka cebula na pewno nie będzie tania, co oznacza podtrzymanie ​​nadziei na wzrost cen cebuli w maju-czerwcu wśród rolników z Ukrainy, Rosji i Białorusi, którzy mają zapasy wysokiej jakości produktów w nowoczesnych chłodniach.
  • Jednocześnie producentom wczesnej cebuli w Rosji i na Ukrainie trudno będzie uzyskać wysoką cenę, a Ukraina może całkowicie stracić rynek zbytu na Białorusi, jeśli ta ostatnia przestawi się na Azję Centralną.
  • W 2021 roku można spodziewać się spadku areału cebuli w większości krajów Europy Wschodniej. Nie zapominajmy jednak, że rolnicy często zmieniają plany w trakcie sezonu, a jaśniejszy obraz będzie dopiero pod koniec lata. Jeśli plany się nie zmienią, to ceny cebuli w Europie mogą zacząć rosnąć już w lipcu.
Dodaj komentarz
Możliwość komentowania dostępna tylko dla użytkowników z wykupionym abonamentem
PODOBNE